Trong nhiều năm, chương trình thực tập sinh kỹ năng là một trong những con đường phổ biến để người lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc, tích lũy kinh nghiệm và cải thiện thu nhập. Tuy nhiên, cách người lao động nhìn nhận thời gian làm việc tại Nhật đang có những thay đổi nhất định.

Thay vì chỉ đặt mục tiêu “sang Nhật làm việc trong vài năm”, một bộ phận người lao động bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc lựa chọn ngành nghề, nâng cao tiếng Nhật, tích lũy kỹ năng và xây dựng một lộ trình nghề nghiệp có thể tiếp tục phát triển sau thời gian thực tập.

Đây cũng là vấn đề cần được nhìn nhận trong bối cảnh hệ thống tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản đang có những điều chỉnh.

1. “Thực tập sinh” có thể là điểm bắt đầu của một lộ trình nghề nghiệp

Với nhiều người, thực tập sinh kỹ năng được xem là một chương trình có thời hạn. Người lao động sang Nhật, làm việc trong một khoảng thời gian nhất định, tích lũy kinh nghiệm và sau đó trở về Việt Nam.

Cách tiếp cận này vẫn phù hợp với những người có mục tiêu tích lũy vốn, học hỏi kỹ năng hoặc chuẩn bị cho công việc sau khi về nước.

Tuy nhiên, đối với những người muốn phát triển nghề nghiệp lâu dài, thời gian thực tập có thể được nhìn nhận theo một cách khác: đây là giai đoạn để xây dựng kinh nghiệm nghề nghiệp, năng lực tiếng Nhật và hiểu biết về môi trường làm việc Nhật Bản.

Từ đó, người lao động có thể tiếp tục xem xét những hướng đi phù hợp với điều kiện của bản thân và quy định tại từng thời điểm.

2. Từ mục tiêu “đi Nhật” sang mục tiêu “xây dựng nghề nghiệp tại Nhật”

Trước đây, khi lựa chọn đơn hàng, nhiều người thường tập trung vào những yếu tố dễ nhìn thấy như mức lương, địa điểm hoặc chi phí xuất cảnh.

Những yếu tố này vẫn quan trọng, nhưng nếu mục tiêu là làm việc trong thời gian dài hơn, cách đánh giá một đơn hàng cũng cần thay đổi.

Người lao động nên đặt thêm những câu hỏi như:

• Công việc này giúp tôi tích lũy kỹ năng gì?

• Kinh nghiệm có được có thể sử dụng cho công việc tiếp theo không?

• Ngành nghề này có phù hợp với định hướng phát triển của tôi không?

• Tôi có cơ hội nâng cao tiếng Nhật trong quá trình làm việc không?

• Điều kiện làm việc có phù hợp để tôi duy trì công việc trong thời gian dài không?

Khi đó, một đơn hàng không chỉ được đánh giá bằng mức thu nhập trước mắt mà còn bằng giá trị kinh nghiệm mà người lao động có thể tích lũy.

3. Tokutei Ginou có thể trở thành một phần trong lộ trình nghề nghiệp

Đối với những người muốn tiếp tục làm việc tại Nhật sau giai đoạn thực tập, 特定技能 (Tokutei Ginou) là một trong những hướng cần tìm hiểu.

Tokutei Ginou được thiết lập nhằm tiếp nhận người lao động nước ngoài có kỹ năng trong những lĩnh vực được quy định. Tùy trường hợp, người lao động có thể chuyển sang tư cách lưu trú phù hợp nếu đáp ứng các điều kiện liên quan.

Điều này khiến việc lựa chọn ngành nghề ngay từ giai đoạn đầu trở nên đáng quan tâm hơn.

Nếu đã xác định có khả năng tiếp tục làm việc tại Nhật, người lao động nên tìm hiểu từ sớm về ngành nghề, yêu cầu kỹ năng, tiếng Nhật và những điều kiện liên quan đến hướng đi tiếp theo.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ tham gia chương trình thực tập sinh thì đương nhiên có thể chuyển sang Tokutei Ginou. Khả năng chuyển đổi phụ thuộc vào từng trường hợp và quy định áp dụng tại thời điểm thực hiện.

4. Chọn nghề ngay từ đầu có ảnh hưởng đến hướng đi sau này

Đây là một trong những điểm người lao động thường ít chú ý khi lựa chọn đơn hàng.

Ví dụ, nếu một người lựa chọn công việc chỉ vì mức lương hấp dẫn nhưng công việc không phù hợp với khả năng hoặc không nằm trong định hướng nghề nghiệp của họ, việc duy trì công việc trong thời gian dài có thể trở thành vấn đề.

Ngược lại, nếu lựa chọn một công việc phù hợp với năng lực, có thể tích lũy kỹ năng và có cơ hội phát triển, thời gian làm việc tại Nhật sẽ tạo ra giá trị lớn hơn về mặt kinh nghiệm.

Vì vậy, trước khi đăng ký một đơn hàng, nên xem xét cả công việc hiện tại và khả năng phát triển nghề nghiệp về sau.

5. Tiếng Nhật không chỉ là điều kiện để sang Nhật

Trong giai đoạn đầu, tiếng Nhật thường được xem là yêu cầu để người lao động có thể học tập, làm việc và giao tiếp cơ bản.

Nhưng khi xác định làm việc lâu dài, vai trò của tiếng Nhật trở nên rộng hơn.

Trong môi trường doanh nghiệp, khả năng tiếng Nhật tốt hơn có thể giúp người lao động:

• Hiểu chính xác hướng dẫn công việc.

• Giao tiếp thuận lợi hơn với đồng nghiệp và cấp trên.

• Tiếp cận các tài liệu, quy trình chuyên môn.

• Tham gia các khóa đào tạo và thi chứng chỉ phù hợp.

• Có thêm lựa chọn khi tìm kiếm công việc tiếp theo.

Do đó, học tiếng Nhật không nên chỉ được xem là bước chuẩn bị trước khi xuất cảnh. Đây là năng lực cần tiếp tục phát triển trong suốt quá trình làm việc.

6. Kỹ năng nghề quyết định giá trị của thời gian làm việc tại Nhật

Một vài năm làm việc tại Nhật có thể tạo ra nhiều kinh nghiệm thực tế, nhưng giá trị của khoảng thời gian đó phụ thuộc đáng kể vào những gì người lao động thực sự học được và tích lũy được.

Ngoài kỹ năng chuyên môn, người lao động còn có thể phát triển:

• Kỹ năng làm việc theo quy trình.

• Ý thức về an toàn lao động.

• Khả năng kiểm soát chất lượng.

• Tác phong làm việc trong môi trường doanh nghiệp Nhật Bản.

• Kỹ năng phối hợp với đồng nghiệp.

• Tiếng Nhật chuyên ngành.

Nếu chủ động học hỏi, thời gian thực tập có thể trở thành nền tảng cho bước phát triển nghề nghiệp tiếp theo thay vì chỉ được tính bằng số tiền tích lũy được.

7. Không phải ai cũng cần lựa chọn con đường làm việc lâu dài

Định hướng làm việc lâu dài tại Nhật không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.

Có người sang Nhật với mục tiêu tích lũy vốn rồi trở về Việt Nam. Có người muốn học nghề, tích lũy kinh nghiệm để phát triển công việc sau khi về nước. Trong khi đó, cũng có người muốn tiếp tục làm việc tại Nhật và xây dựng sự nghiệp trong thời gian dài hơn.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là cố gắng kéo dài thời gian ở Nhật, mà là xác định mục tiêu cá nhân ngay từ đầu.

Khi mục tiêu đã rõ, việc lựa chọn chương trình, ngành nghề và đơn hàng cũng sẽ có cơ sở hơn.

8. Nếu muốn đi đường dài, cần chuẩn bị từ sớm

Một lộ trình làm việc dài hạn thường không được quyết định chỉ sau khi người lao động hoàn thành thời gian thực tập.

Nó được hình thành từ nhiều yếu tố trong suốt quá trình làm việc:

Tiếng Nhật → Kỹ năng nghề → Kinh nghiệm thực tế → Chứng chỉ, bằng cấp phù hợp → Hiểu biết về các tư cách lưu trú

Người lao động càng xác định rõ mục tiêu sớm thì càng có điều kiện chủ động chuẩn bị.

Chẳng hạn, nếu có ý định tiếp tục làm việc trong cùng lĩnh vực, việc duy trì tiếng Nhật và nâng cao kỹ năng nghề ngay trong thời gian đầu sẽ có ý nghĩa hơn việc chờ đến cuối thời hạn mới bắt đầu tìm hiểu.

9. Định hướng nghề nghiệp cần được tính đến ngay khi chọn đơn hàng

Việc lựa chọn đơn hàng thường diễn ra trước khi người lao động sang Nhật một thời gian khá dài. Vì vậy, đây cũng là thời điểm thích hợp để đặt câu hỏi về hướng phát triển sau này.

Một đơn hàng phù hợp không nhất thiết phải có mức lương cao nhất. Điều quan trọng là sự cân bằng giữa:

Công việc – thu nhập – điều kiện sinh hoạt – môi trường làm việc – khả năng tích lũy kỹ năng – định hướng tương lai.

Đặc biệt, với những người đã xác định muốn làm việc lâu dài tại Nhật, lựa chọn ngành nghề từ đầu cần được cân nhắc kỹ hơn vì kinh nghiệm tích lũy trong những năm đầu có thể trở thành nền tảng cho các bước tiếp theo.

10. Vai trò của doanh nghiệp tuyển dụng và đào tạo cũng thay đổi

Khi người lao động có xu hướng quan tâm đến lộ trình nghề nghiệp thay vì chỉ tìm kiếm một đơn hàng để xuất cảnh, hoạt động tư vấn và đào tạo cũng cần được nhìn nhận theo hướng dài hạn hơn.

Việc tư vấn không nên chỉ dừng ở việc giới thiệu công việc, mức lương và địa điểm làm việc.

Người lao động cần được cung cấp thông tin đủ rõ về仕事内容, điều kiện làm việc, chi phí sinh hoạt, yêu cầu tiếng Nhật, kỹ năng cần thiết và những khả năng phát triển sau thời gian thực tập.

Đây là cơ sở để người lao động đưa ra quyết định phù hợp với năng lực và mục tiêu của chính mình.

11. Từ “thời gian thực tập” đến “giá trị nghề nghiệp”

Điểm quan trọng nhất khi nói về định hướng làm việc lâu dài không nằm ở việc một người có thể ở Nhật bao nhiêu năm.

Điều đáng quan tâm hơn là sau mỗi giai đoạn, người lao động đã tích lũy được gì:

Kinh nghiệm → Kỹ năng → Tiếng Nhật → Chứng chỉ → Thu nhập → Khả năng lựa chọn công việc tiếp theo.

Nếu những yếu tố này được xây dựng từng bước, thời gian làm việc tại Nhật có thể trở thành một phần trong quá trình phát triển nghề nghiệp thay vì chỉ là một khoảng thời gian làm việc có giới hạn.

MỌI THÔNG TIN CHI TIẾT VỀ CHƯƠNG TRÌNH DU HỌC NHẬT BẢN XIN VUI LÒNG LIÊN HỆ

CÔNG TY CỔ PHẦN TOHOKU SÔNG ĐÀ

Địa chỉ: L02-L01, Khu A, KĐT Dương Nội, Phường Dương Nội, Hà Nội

Hotline: 0989044852

Email: tohokusongda2014@gmail.com

Website: https://tohoku.vn