Trong khoảng 5 năm gần đây, cơ hội làm việc tại châu Âu được người lao động Việt Nam quan tâm nhiều hơn, đặc biệt ở nhóm nghề cơ khí, điện, hàn, xây dựng và sản xuất công nghiệp. Bên cạnh Đức — thị trường có nền tảng hợp tác lâu năm — một số quốc gia tại Trung Âu và khu vực Balkan đang được thúc đẩy kết nối tuyển dụng với Việt Nam.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng khái niệm “thị trường mới”. Một quốc gia được nhắc đến nhiều trong những năm gần đây có thể đã tiếp nhận lao động Việt Nam từ trước. Điều đáng quan tâm là thị trường đó đang phát triển như thế nào, có nhu cầu phù hợp với người có tay nghề hay không và cơ chế tiếp nhận hiện nay ra sao.

1. TỪ NHU CẦU NHÂN LỰC ĐẾN CƠ HỘI CHO LAO ĐỘNG VIỆT NAM

Tình trạng thiếu nhân lực tại châu Âu có liên quan đến thay đổi dân số, sự chênh lệch giữa kỹ năng của người lao động và yêu cầu của doanh nghiệp, cùng những hạn chế trong dịch chuyển lao động. Mức độ thiếu hụt khác nhau giữa từng quốc gia, ngành nghề và địa phương. employment-social-affairs.ec.europa.eu

Trong nhóm nghề kỹ thuật, báo cáo EURES năm 2024 ghi nhận thợ hàn, thợ cắt kim loại và thợ điện công trình thuộc những nghề thiếu nhân lực phổ biến. Các công việc lắp đặt đường ống, sửa chữa máy móc, cơ khí ô tô và điện công nghiệp cũng xuất hiện trong danh sách thiếu hụt. www.ela.europa.eu

Đây là cơ sở để tìm hiểu cơ hội nghề nghiệp, nhưng nhu cầu của doanh nghiệp chỉ là một phần. Để người lao động Việt Nam có thể sang làm việc, còn cần nhà tuyển dụng cụ thể, hợp đồng phù hợp và thủ tục cấp phép đáp ứng quy định của nước tiếp nhận.

2. CÁC THỊ TRƯỜNG ĐÁNG CHÚ Ý: MỚI PHÁT TRIỂN VÀ LÂU NĂM ĐANG MỞ RỘNG

Các mốc trên phản ánh những giai đoạn hợp tác khác nhau, không phải thời gian mở cửa liên tục hay cam kết tuyển dụng trong tương lai. scov.gov.vn

CROATIA: CƠ HỘI TRONG CƠ KHÍ, XÂY DỰNG VÀ SẢN XUẤT

Croatia là một trong những thị trường được Việt Nam thúc đẩy phát triển trong những năm gần đây. Theo thông tin của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài công bố năm 2024, lao động Việt Nam đã chính thức sang Croatia khoảng 5 năm trước đó, làm việc trong các lĩnh vực như chế biến thực phẩm, sản xuất đồ uống, may công nghiệp, xây dựng, cơ khí và đầu bếp. Như vậy, có thể ước tính hoạt động tiếp nhận đã xuất hiện khoảng năm 2019; không nên coi đây là thị trường chỉ mới bắt đầu sau năm 2021. scov.gov.vn

Đối với chủ đề lao động kỹ thuật, cơ khí và xây dựng là những nhóm công việc có căn cứ thực tế để tìm hiểu. Người lao động cần làm rõ yêu cầu của từng vị trí: gia công hay lắp ráp, làm trong nhà máy hay tại công trình, có kiểm tra tay nghề hay cần chứng chỉ chuyên môn nào.

Trong cuộc làm việc tháng 3/2024, phía Croatia bày tỏ mong muốn thu hút lao động hợp pháp, có tay nghề từ Việt Nam. Hai bên thống nhất tạo điều kiện cho doanh nghiệp hợp tác trực tiếp và khởi động đàm phán xây dựng khuôn khổ hợp tác song phương. Đến tháng 5/2026, lao động vẫn là một trong những lĩnh vực hai bên xác định có triển vọng hợp tác. mofahcm.gov.vn

Về thủ tục, người lao động ngoài EU thông thường cần giấy phép cư trú và làm việc. Một số nghề thiếu nhân lực được miễn bước kiểm tra thị trường lao động, nhưng điều này không đồng nghĩa được miễn giấy phép hay là ưu đãi riêng cho công dân Việt Nam. Radne dozvole

Triển vọng: Croatia có cơ sở để tiếp tục phát triển hợp tác tuyển dụng. Tuy nhiên, mức độ ổn định của cơ hội việc làm cần được đánh giá qua doanh nghiệp tiếp nhận, thời hạn hợp đồng và công việc thực tế.

SERBIA: THỊ TRƯỜNG ĐANG ĐƯỢC XÚC TIẾN HỢP TÁC

Serbia được Cục Quản lý lao động ngoài nước nhắc đến trong nhóm thị trường châu Âu có nhu cầu đối với lao động Việt Nam vào năm 2024. Tháng 5/2025, trong tham vấn chính trị giữa hai nước, hai bên thống nhất thúc đẩy đàm phán thỏa thuận hợp tác lao động, trên cơ sở Serbia có nhu cầu nhân lực và Việt Nam có lực lượng lao động trẻ. baochinhphu.vn

Những thông tin này cho thấy Serbia đang được quan tâm ở cấp độ phát triển thị trường. Tuy nhiên, nguồn chính thức được đối chiếu chưa đủ để xác định chính xác năm đầu tiên tiếp nhận lao động Việt Nam hoặc khẳng định quy mô tuyển dụng lao động kỹ thuật hiện nay.

Vì vậy, khi tìm hiểu cơ hội tại Serbia, cần đi từ vị trí tuyển dụng cụ thể: doanh nghiệp nào sử dụng lao động, công việc gì, tiêu chuẩn nghề ra sao và căn cứ cấp phép nào được áp dụng. Không nên chuyển thông tin “đang thúc đẩy hợp tác” thành khẳng định “đã có chương trình ưu đãi tuyển dụng”.

Triển vọng: phù hợp để tiếp tục theo dõi và xây dựng kết nối, nhưng cần thêm bằng chứng về các hợp đồng tuyển dụng thực tế trước khi đánh giá là thị trường đã phát triển ổn định.

SLOVAKIA: NỀN TẢNG CŨ, ĐỘNG LỰC HỢP TÁC MỚI

Slovakia có Bản ghi nhớ về hợp tác cung ứng lao động với Việt Nam từ ngày 27/10/2008. Do đó, đây là thị trường có nền tảng hợp tác lâu hơn 5 năm, dù được nhắc đến trong hướng mở rộng thị trường châu Âu những năm gần đây. baochinhphu.vn

Tháng 4/2026, tuyên bố chung hai nước tiếp tục xác định nâng cao hiệu quả thực hiện bản ghi nhớ năm 2008. Hai bên đồng thời nêu định hướng đàm phán các khuôn khổ mới nhằm bảo vệ quyền lợi và thúc đẩy dịch chuyển lao động có tay nghề. baochinhphu.vn

Đối với người lao động kỹ thuật, đây là dấu hiệu hợp tác đang tiếp tục được thúc đẩy. Tuy nhiên, cần phân biệt định hướng cấp quốc gia với điều kiện của một đợt tuyển dụng. Bằng nghề, kinh nghiệm, khả năng vận hành thiết bị và yêu cầu ngôn ngữ vẫn phải được xem xét theo từng vị trí.

Triển vọng: có nền tảng hợp tác và động lực phát triển mới; chưa nên coi các thỏa thuận đang đàm phán là quyền lợi đã có hiệu lực.

ĐỨC: THỊ TRƯỜNG LÂU NĂM TIẾP TỤC MỞ RỘNG HƯỚNG TIẾP CẬN

Đức vẫn cần được đưa vào bức tranh chung vì có những chương trình cụ thể dành cho nhân lực Việt Nam. Trong giai đoạn hợp tác hiện đại, dự án tuyển chọn nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi được triển khai từ năm 2012. www.giz.de

Hiện nay, cổng thông tin chính thức của Chính phủ Đức giới thiệu chương trình dành cho người Việt có trình độ nghề, trong đó có lĩnh vực điện, kết cấu kim loại và chế biến món ăn. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với người đã qua đào tạo, muốn sử dụng chuyên môn để phát triển nghề nghiệp tại Đức. make-it-in-germany.com

Chương trình “Hand in Hand for International Talents” có các nội dung hỗ trợ như học tiếng Đức, hướng dẫn công nhận trình độ nghề và kết nối nhà tuyển dụng. AHK Việt Nam cũng công bố các khoản hỗ trợ chi phí trong phạm vi chương trình. Những hỗ trợ này gắn với điều kiện tham gia cụ thể, không áp dụng cho mọi hợp đồng làm việc tại Đức. vietnam.ahk.de

Triển vọng: Đức có nhiều hướng tiếp cận rõ ràng hơn cho người có nghề. Việc chuẩn bị hồ sơ đào tạo, kinh nghiệm và ngoại ngữ cần được thực hiện từ sớm, theo đúng diện dự kiến tham gia.

3. CÓ HIỆP ĐỊNH ƯU ĐÃI RIÊNG CHO LAO ĐỘNG VIỆT NAM KHÔNG?

Trong các thị trường trên, có những văn bản hợp tác và chương trình hỗ trợ cụ thể. Tuy nhiên, chưa có đủ căn cứ để khẳng định một cơ chế ưu đãi chung cho phép lao động kỹ thuật Việt Nam được miễn giấy phép hoặc tự động được tiếp nhận.

Thông tin về chương trình và tình trạng hợp tác cần được đối chiếu với điều kiện triển khai tại thời điểm làm hồ sơ. vietnam.ahk.de

Đối với Đức, Slovakia và Croatia là các thành viên EU, EVFTA có hiệu lực từ ngày 01/08/2020 tạo thuận lợi về thương mại giữa Việt Nam và EU. Tuy nhiên, hiệp định không tạo quyền chung cho người Việt Nam tự do sang EU tìm việc hoặc làm việc thường xuyên. www.consilium.europa.eu

4. HY LẠP CÓ PHÙ HỢP VỚI NHÓM LAO ĐỘNG KỸ THUẬT?

Hy Lạp là thị trường mới đáng chú ý trong quá trình mở rộng việc làm tại châu Âu, nhưng hoạt động hợp tác được công bố năm 2023 chủ yếu tập trung vào nông nghiệp. Vì vậy, chưa nên xếp Hy Lạp ngang với các thị trường có cơ hội được xác định rõ cho cơ khí, điện hoặc hàn. baochinhphu.vn

Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp, đến tháng 3/2026 có gần 1.500 lao động Việt Nam được cấp phép, bao gồm lao động thời vụ và dài hạn. Tại thời điểm đó, hai bên vẫn trao đổi để sớm thống nhất và ký bản ghi nhớ hợp tác lao động. Cổng thông tin Bộ Ngoại Giao

Hy Lạp phù hợp để theo dõi trong một bài riêng về thị trường lao động mới, đặc biệt ở nhóm công việc nông nghiệp và thời vụ. Với bài viết dành cho lao động kỹ thuật, cần có thêm thông tin tuyển dụng chuyên ngành trước khi mở rộng phân tích.

5. ĐÁNH GIÁ TRIỂN VỌNG BẰNG CÔNG VIỆC THỰC TẾ

Không thể xác định một thị trường sẽ còn tuyển dụng trong bao nhiêu năm chỉ dựa trên lịch sử tiếp nhận. Nhu cầu nhân lực có thể duy trì, trong khi quy định nhập cư, điều kiện cấp phép và kế hoạch của doanh nghiệp thay đổi.

Với người lao động kỹ thuật Việt Nam, một cơ hội phù hợp cần trả lời được những câu hỏi cụ thể:

• Công việc có sử dụng đúng tay nghề và kinh nghiệm đã tích lũy không?
• Bằng cấp, chứng chỉ có cần công nhận hoặc kiểm tra bổ sung không?
• Thu nhập còn lại sau thuế, bảo hiểm, nhà ở và đi lại là bao nhiêu?
• Hợp đồng có quy định rõ thời giờ làm việc, làm thêm và trách nhiệm của các bên không?
• Những khoản hỗ trợ được ghi bằng văn bản hay chỉ được giới thiệu khi tư vấn?

Trong bức tranh hiện nay, Croatia và Serbia cho thấy hướng mở rộng kết nối mới; Slovakia có nền tảng hợp tác đang được thúc đẩy; Đức tiếp tục cung cấp những hướng tiếp cận cụ thể dành cho người có trình độ nghề. Sự chuẩn bị về chuyên môn, ngoại ngữ và hồ sơ kinh nghiệm sẽ giúp người lao động lựa chọn cơ hội sát với năng lực và mục tiêu của mình.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY CỔ PHẦN TOHOKU SÔNG ĐÀ

Địa chỉ: L02-L01, Khu A, Khu đô thị Dương Nội, Phường Dương Nội, Hà Nội

Hotline: 0989 044 852

Website: tohoku.vn

Facebook: Tohoku Sông Đà