sống xa nhà giúp du học sinh trưởng thành. Nhưng nếu đợi đến khi gần hết tiền sinh hoạt mới học cách quản lý chi tiêu, cả con và bố mẹ đều rơi vào thế bị động. Con muốn tiết kiệm mà chẳng rõ tiền đã đi đâu. Bố mẹ ở xa, gửi thêm thì lo hụt khoản dành cho kỳ học sau, chưa gửi thì không biết con còn đủ tiền ăn và đi lại hay không.
Kỹ năng này có thể tập ngay tại nhà. Ít nhất một năm trước khi du học, bố mẹ có thể giao cho con một khoản tiền sinh hoạt cố định mỗi tháng và để con tự quản, bắt đầu từ những khoản chi hằng ngày.
1. THÁNG ĐẦU: GHI LẠI TỪNG KHOẢN CHI MỖI NGÀY
Bố mẹ và con thống nhất khoản tiền được giao dùng để trả những gì. Ban đầu, có thể chọn ba nhóm quen thuộc như ăn uống ngoài nhà, đi lại và đồ dùng cá nhân. Số tiền nên dựa trên nhu cầu thực tế của con.
Mỗi lần chi, con ghi lại ngày, món đã mua, số tiền và nhóm chi tiêu. Có thể dùng sổ tay, ứng dụng ghi chú hoặc bảng tính. Tiền mặt, chuyển khoản và thanh toán qua ví điện tử đều cần được ghi lại.
Cuối ngày, dành hai phút để cập nhật. Cuối tuần, cộng tiền theo từng nhóm rồi tự trả lời ba câu hỏi:
- Khoản nào chi nhiều hơn mình nghĩ?
- Khoản nào phát sinh vì chưa chuẩn bị trước?
- Tuần tới mình sẽ thay đổi một thói quen nào?
Ví dụ, nếu ba lần đặt đồ ăn trong tuần đều vì về nhà muộn, tuần sau con có thể chuẩn bị sẵn hai bữa đơn giản. Ghi chép có ích nhất khi giúp con tìm ra lý do và thử được một cách làm khác.
2. THÁNG THỨ HAI VÀ BA: TỰ QUẢN TIỀN THEO THÁNG
Đầu tháng, bố mẹ chuyển một lần số tiền đã thống nhất. Con tự chia tiền thành bốn phần: các khoản bắt buộc, tiền dự phòng, tiền sinh hoạt theo tuần và tiền cho những ngày lẻ cuối tháng. Khi áp dụng, con tính theo số ngày thực tế của tháng và những khoản mình được giao tự trả.
Nếu tuần này chi vượt, con xem lại các khoản linh hoạt của tuần sau và điều chỉnh trong phạm vi có thể. Nếu có nguy cơ thiếu tiền ăn, đi lại hoặc không đủ trả một khoản bắt buộc, con cần báo sớm. Bố mẹ và con cùng xem số tiền còn lại, khoản sắp đến hạn và nguyên nhân thiếu hụt để tìm cách xử lý.
3. TỪ THÁNG THỨ TƯ: THỐNG KÊ VÀ ĐIỀU CHỈNH MỖI THÁNG
Cuối tháng, con tự đối chiếu số tiền dự kiến, số tiền thực chi và phần chênh lệch. Có thể dành 15 phút để cùng bố mẹ xem lại những khoản vượt dự kiến và chọn một hoặc hai việc cần sửa trong tháng sau.
Khi con đã quen, bố mẹ có thể giao thêm một khoản định kỳ như tiền điện thoại, tiền đi lại hoặc đồ dùng học tập. Con tự theo dõi ngày đến hạn và thanh toán. Việc này giúp con tập nhìn trước các khoản phải trả, thay vì chỉ nhìn số dư rồi quyết định có thể mua gì hôm nay.
4. TRONG BA THÁNG CUỐI: TẬP LẬP NGÂN SÁCH DU HỌC
Con lập ngân sách bằng đồng tiền của nước sẽ đến, tách chi phí khi mới sang và chi phí hằng tháng. Gia đình có thể lấy 10% ngân sách sinh hoạt làm mức dự phòng ban đầu, hoặc thử 15% nếu chi phí còn khó ước tính và ngân sách cho phép. Trước ngày đi, bố mẹ và con thống nhất số tiền, ngày chuyển mỗi tháng và cách báo sớm khi có nguy cơ thiếu tiền.
MỘT SỐ MẸO QUẢN LÝ CHI TIÊU DỄ ÁP DỤNG
- Tách tiền ngay khi nhận. Có thể dùng các phong bì hoặc ngăn riêng cho tiền nhà, tiền sinh hoạt và tiền dự phòng.
- Nhìn hạn mức tuần trước khi mua. Số dư tài khoản có thể còn nhiều vì tiền nhà chưa đến hạn. Hạn mức tuần cho biết số tiền thực sự có thể chi.
- Chờ 24 giờ với món chưa cần ngay. Ghi món đồ và giá tiền lại, hôm sau xem mình còn muốn mua và có đủ ngân sách không.
- Đi chợ theo danh sách. Lên trước vài bữa ăn đơn giản, kiểm tra đồ còn trong nhà rồi mới mua. Khi so giá, tính cả phí giao hàng hoặc chi phí đi lại.
- Rà lại các khoản tự động trừ tiền. Kiểm tra gói điện thoại, ứng dụng và dịch vụ đăng ký định kỳ vào cuối tháng. Những khoản nhỏ dễ bị bỏ sót khi cộng chi tiêu.
- Lập ngân sách dựa trên nguồn tiền đã chắc chắn. Khoản thu từ việc làm thêm có thể được cập nhật khi con đã có thu nhập thực tế.
Cả nhà có thể bắt đầu ngay trong tháng này: bố mẹ giao cho con tiền ăn ngoài và đi lại, con tự ghi từng khoản, cuối tuần cùng xem lại. Qua một năm thực hành, con sẽ quen với việc theo dõi tiền đã chi, tính số tiền còn lại cho những ngày tới và điều chỉnh khi kế hoạch thay đổi.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY CỔ PHẦN TOHOKU SÔNG ĐÀ
Địa chỉ: L02-L01, Khu A, Khu đô thị Dương Nội, Phường Dương Nội, Hà Nội
Hotline: 0989 044 852
Website: tohoku.vn
Facebook: Tohoku Sông Đà