Nếu một người trẻ Việt Nam đến Trùng Khánh để học đại học, học tiếng Trung hoặc học một chuyên ngành, rồi sau đó ở lại tìm việc và bắt đầu cuộc sống riêng, điều gì sẽ khiến họ bất ngờ?

Có thể không phải là những địa danh nổi tiếng hay những tòa nhà cao tầng. Điều dễ nhận thấy hơn lại nằm trong những việc rất bình thường: đi lại mỗi ngày, tìm nhà, gọi đồ ăn, thanh toán, làm quen với khí hậu, nghe người địa phương nói chuyện, làm việc với đồng nghiệp và tự sắp xếp cuộc sống của mình.

Trùng Khánh là một thành phố có nhịp sống riêng. Thành phố nằm trên địa hình đồi núi, được hình thành quanh nơi hợp lưu của sông Dương Tử và sông Gia Lăng. Địa hình này tạo nên những con đường dốc, cầu vượt, đường hầm, các khu phố nằm ở nhiều cao độ và một hệ thống giao thông đô thị rất đặc trưng.

Đến cuối năm 2025, Trùng Khánh có 31,87 triệu dân thường trú trên toàn địa bàn thành phố trực thuộc trung ương, trong đó 73,02% dân số sống ở khu vực đô thị. Năm 2025, GDP của Trùng Khánh đạt khoảng 3.375,8 tỷ nhân dân tệ, tăng 5,3% so với năm trước. (Chongqing Government)

Những con số này cho thấy đây không chỉ là một điểm đến dành cho sinh viên. Với một người trẻ muốn học tập, tìm việc và xây dựng kinh nghiệm nghề nghiệp tại Trung Quốc, Trùng Khánh cũng là một môi trường đáng để tìm hiểu.

1. ĐIỀU ĐẦU TIÊN CẦN LÀM QUEN: TRÙNG KHÁNH KHÔNG PHẢI LÀ MỘT THÀNH PHỐ “BẰNG PHẲNG”

Nếu từng sống ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh hay một đô thị đồng bằng, bạn có thể mất một thời gian để quen với cách tổ chức không gian của Trùng Khánh.

Có những nơi nhìn trên bản đồ tưởng rất gần nhưng đi bộ lại mất nhiều thời gian vì phải xuống dốc, lên dốc, qua cầu hoặc đi theo một tuyến đường vòng. Một ga tàu điện có thể nằm ở tầng cao của một khu vực, trong khi đường phố hoặc khu dân cư lại nằm ở cao độ khác.

Đây cũng là lý do những hình ảnh về Trùng Khánh thường tạo cảm giác thành phố có nhiều lớp không gian chồng lên nhau.

Với người mới đến, việc xác định địa chỉ, lối ra của ga, tầng của tòa nhà và tuyến đường đi thực tế quan trọng không kém việc biết tên khu phố.

Sau một thời gian, điều từng gây bối rối lại trở thành một phần bình thường của cuộc sống.

2. ĐI LẠI: METRO, XE BUÝT VÀ MỘT THÀNH PHỐ ĐƯỢC TỔ CHỨC THEO ĐỊA HÌNH

Giao thông công cộng là một phần rất quan trọng trong đời sống Trùng Khánh.

Đầu năm 2025, hệ thống đường sắt đô thị của Trùng Khánh đã có 575 km vận hành. Đến tháng 10/2025, tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị vận hành trên toàn thành phố đạt 582 km, với 332 nhà ga. Thành phố tiếp tục mở rộng mạng lưới trong những năm gần đây. (Chongqing People's Government)

Năm 2025, riêng khu vực trung tâm có chiều dài đường sắt đô thị vận hành khoảng 529,6 km; giao thông đường sắt đô thị được sử dụng thường xuyên trong việc kết nối các khu dân cư, trường học, khu thương mại và các đầu mối giao thông. (Chongqing People's Government)

Điều này có ý nghĩa thực tế với sinh viên và người đi làm.

Khi chọn chỗ ở, không nên chỉ nhìn vào khoảng cách tính bằng kilomet. Một căn phòng “gần trường” trên bản đồ chưa chắc thuận tiện bằng một căn phòng cách một ga metro vài phút đi bộ.

Với người mới sang, một thói quen hữu ích là lưu lại tên ga gần nhà, tên ga gần trường hoặc nơi làm việc và lối ra phù hợp của ga. Sau vài tuần, việc di chuyển sẽ tự nhiên hơn rất nhiều.

3. KHÍ HẬU: NÓNG, ẨM VÀ NHIỀU NGÀY TRỜI ÂM U

Khí hậu là một trong những đặc điểm mà người Việt có thể cảm nhận khá rõ khi sống ở Trùng Khánh.

Trùng Khánh thuộc kiểu khí hậu gió mùa cận nhiệt đới ẩm. Thành phố có mùa hè nóng, lượng mưa tương đối lớn, độ ẩm cao, nhiều mây và sương mù. Theo thông tin của chính quyền thành phố, nhiệt độ trung bình năm khoảng 17,7°C, lượng mưa trung bình năm khoảng 1.136,5 mm và độ ẩm tương đối trung bình khoảng 79,9%. (Chongqing Government)

Mùa hè có thể khiến người mới đến cảm thấy khá oi. Ngược lại, mùa đông của Trùng Khánh không nhất thiết có nhiệt độ cực thấp như các thành phố phía Bắc Trung Quốc, nhưng độ ẩm cao khiến cảm giác lạnh dễ kéo dài, đặc biệt trong những ngày ít nắng.

Đây là một điểm khác với cách hình dung đơn giản rằng “nhiệt độ không thấp thì không lạnh”.

Khi chuẩn bị đồ dùng cá nhân, ngoài áo ấm, nên quan tâm đến giày dép phù hợp với thời tiết ẩm, áo mưa và khả năng phơi khô quần áo.

4. ĂN UỐNG: ẨM THỰC TRÙNG KHÁNH CÓ THỂ LÀM BẠN NHỚ NHÀ… HOẶC NHỚ MÃI

Nói đến Trùng Khánh, rất khó bỏ qua đồ ăn cay.

Lẩu Trùng Khánh là một phần quen thuộc của đời sống địa phương. Bên cạnh đó còn có mì Trùng Khánh, các món cay và nhiều món ăn mang đặc trưng ẩm thực Tứ Xuyên – Trùng Khánh.

Điều người Việt cần làm quen không chỉ là độ cay.

Đó còn là cách sử dụng gia vị, dầu ớt, tiêu Tứ Xuyên và cách ăn uống theo nhóm.

Trong những ngày đầu, một số người có thể thấy khẩu vị khá mạnh. Nhưng thực tế các quán ăn có nhiều lựa chọn, và việc nói rõ mức độ cay hoặc chọn món phù hợp cũng giúp việc ăn uống dễ dàng hơn.

Một điều khá thực tế là học vài câu tiếng Trung liên quan đến ăn uống sẽ hữu ích hơn việc chỉ biết tên món ăn.

Ví dụ:

• Không cay: 不要辣 – Bú yào là

• Ít cay: 少辣 – Shǎo là

• Không rau mùi: 不要香菜 – Bú yào xiāngcài

• Tôi không ăn được cay: 我不能吃辣 – Wǒ bù néng chī là

Với một người mới sống xa nhà, những câu đơn giản như vậy đôi khi giúp cuộc sống dễ chịu hơn rất nhiều.

5. CHI PHÍ SINH HOẠT: KHÔNG NÊN CHỈ NHÌN VÀO MỘT CON SỐ

Chi phí sống tại Trùng Khánh phụ thuộc khá nhiều vào khu vực ở, hình thức thuê nhà và cách sinh hoạt.

Theo dữ liệu thị trường cho thuê nhà năm 2025, mức giá thuê nhà ở bình quân trên thị trường nhà ở của Trùng Khánh vào tháng 12/2025 khoảng 23,98 nhân dân tệ/m²/tháng; riêng các loại căn hộ tập trung và căn hộ dạng phân tán có mức giá niêm yết khác nhau. Đây là số liệu thị trường tham khảo, không phải ngân sách cố định cho sinh viên hoặc người đi làm. (Cih Index)

Vì vậy, khi lập ngân sách, nên tách thành:

Với sinh viên, ký túc xá của trường có thể giúp giảm đáng kể phần chi phí nhà ở. Với người đã đi làm, việc thuê nhà gần nơi làm việc hoặc gần metro có thể đáng cân nhắc ngay cả khi tiền thuê cao hơn một chút, bởi thời gian di chuyển cũng là một phần của chi phí sống.

6. THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA SINH HOẠT HẰNG NGÀY

Người mới sang Trung Quốc thường cần làm quen khá nhanh với hệ thống thanh toán điện tử.

Mua đồ ăn, gọi xe, mua sắm, thanh toán dịch vụ hay sử dụng nhiều tiện ích hằng ngày đều có thể gắn với điện thoại và mã QR.

Đối với một du học sinh hoặc người trẻ mới đi làm, việc chuẩn bị điện thoại, tài khoản thanh toán và các ứng dụng cần thiết nên được xem là một phần của quá trình ổn định cuộc sống, cùng với việc tìm nhà và làm thẻ sinh viên hoặc thẻ nhân viên.

7. NGÔN NGỮ: BIẾT TIẾNG PHỔ THÔNG NHƯNG VẪN CÓ THỂ “NGHE KHÔNG KỊP”

Trùng Khánh sử dụng tiếng Trung phổ thông trong giáo dục, hành chính và môi trường công việc. Tuy nhiên, người dân địa phương có cách phát âm và giọng nói mang đặc trưng khu vực.

Với sinh viên mới học tiếng Trung, việc nghe người địa phương nói chuyện trong đời sống thường ngày có thể khó hơn nghe giáo viên trên lớp.

Đây là một trải nghiệm khá bình thường.

Không cần phải hiểu tất cả ngay từ những ngày đầu. Quan trọng hơn là dần nhận ra những từ thường được sử dụng trong giao tiếp hằng ngày, đặc biệt là cách nói trong cửa hàng, nhà hàng, ký túc xá, nơi làm việc và khi sử dụng dịch vụ.

Sau một thời gian, khả năng nghe thường cải thiện thông qua chính những tình huống lặp lại mỗi ngày.

8. TỪ DU HỌC ĐẾN ĐI LÀM: TRÙNG KHÁNH CÓ NHỮNG NGÀNH NGHỀ NÀO ĐÁNG CHÚ Ý?

Nếu một sinh viên có ý định ở lại Trung Quốc sau khi tốt nghiệp, việc tìm hiểu thị trường lao động nên bắt đầu từ khi còn học.

Trùng Khánh có nền công nghiệp lớn. Năm 2025, giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp đạt khoảng 9.049,94 tỷ nhân dân tệ và tăng 5,7%. Trong nhóm công nghiệp quy mô lớn, sản xuất ô tô tăng 12,6%, xe máy tăng 18,4%, thiết bị tăng 8,5%; các ngành điện tử, vật liệu, thiết bị điện và nhiều lĩnh vực sản xuất khác cũng chiếm vị trí đáng kể trong cơ cấu công nghiệp của thành phố. (Cục Thống kê Trùng Khánh)

Đáng chú ý, năm 2025 Trùng Khánh sản xuất khoảng 2,79 triệu ô tô, trong đó xe năng lượng mới khoảng 1,30 triệu chiếc. Sản lượng mạch tích hợp tăng 47,2% và sản lượng robot công nghiệp tăng 27%. (Cục Thống kê Trùng Khánh)

Điều này tạo ra một bức tranh nghề nghiệp khá rộng, đặc biệt đối với những người học hoặc có chuyên môn liên quan đến:

• Cơ khí và chế tạo.

• Ô tô và kỹ thuật ô tô.

• Điện – điện tử.

• Công nghệ thông tin.

• Tự động hóa.

• Robot và sản xuất thông minh.

• Logistics và chuỗi cung ứng.

• Thương mại quốc tế.

• Ngôn ngữ Trung Quốc và các công việc có yếu tố giao tiếp quốc tế.

Ngoài công nghiệp, khu vực dịch vụ cũng đóng vai trò lớn. Năm 2025, khu vực dịch vụ chiếm 58,8% cơ cấu GDP của Trùng Khánh. (Chongqing Government)

Vì vậy, một người học tiếng Trung hoặc các ngành kinh tế, thương mại, dịch vụ cũng không nhất thiết chỉ nhìn vào nhóm công việc sản xuất.

9. NHƯNG TỐT NGHIỆP Ở TRUNG QUỐC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ TỰ ĐỘNG ĐƯỢC Ở LẠI LÀM VIỆC

Đây là vấn đề cần nói rõ với sinh viên có kế hoạch lâu dài.

Tư cách du học sinh và tư cách người lao động nước ngoài là hai trạng thái pháp lý khác nhau.

Theo hướng dẫn của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia Trung Quốc, sinh viên quốc tế đang giữ giấy phép cư trú với mục đích học tập nếu muốn thực tập ngoài trường hoặc tham gia chương trình vừa học vừa làm phải được nhà trường chấp thuận và hoàn tất thủ tục để thông tin liên quan được ghi trên giấy phép cư trú. (Cơ Quan Quản Lý Nhập Cư Quốc Gia)

Đối với việc làm chính thức, người nước ngoài phải đáp ứng các quy định về giấy phép lao động và giấy phép cư trú diện lao động. Hướng dẫn hiện hành của Chính phủ Trung Quốc cũng nêu rõ người nước ngoài làm việc tại Trung Quốc phải có work permit; trường hợp làm việc trên 90 ngày cần thực hiện quy trình visa Z và giấy phép cư trú diện lao động theo quy định. (Chính Phủ Trung Quốc)

Đối với sinh viên quốc tế đã tốt nghiệp, một số chính sách tạo thuận lợi cho người có bằng cấp tại các trường đại học Trung Quốc và có năng lực phù hợp, nhưng việc chuyển sang tư cách lao động vẫn phụ thuộc vào điều kiện cá nhân, đơn vị tuyển dụng và quy định hiện hành. (Cơ Quan Quản Lý Nhập Cư Quốc Gia)

Riêng tại Trùng Khánh, chính quyền thành phố đã đưa việc thu hút sinh viên tốt nghiệp và thanh niên đến hoặc ở lại Trùng Khánh làm việc, khởi nghiệp vào kế hoạch việc làm của thành phố. Mục tiêu năm 2025 được công bố là hỗ trợ 400.000 sinh viên tốt nghiệp và thanh niên ở lại hoặc đến Trùng Khánh làm việc, khởi nghiệp, trong đó có 60.000 người từ ngoài thành phố. (Chongqing Government)

Do đó, nếu muốn học rồi làm việc tại Trùng Khánh, việc lựa chọn ngành học, tích lũy tiếng Trung, xây dựng kỹ năng nghề nghiệp và tìm hiểu quy định về lao động nước ngoài nên được thực hiện song song.

10. MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC CÓ THỂ KHÁC VỚI NHỮNG GÌ BẠN HÌNH DUNG KHI CÒN ĐI HỌC

Khi còn là sinh viên, một ngày có thể xoay quanh lớp học, thư viện, ký túc xá và bạn bè.

Khi đi làm, nhịp sống thay đổi.

Bạn bắt đầu phải quan tâm đến:

• Thời gian đi làm và thời gian di chuyển.

• Hợp đồng lao động.

• Thu nhập thực nhận.

• Bảo hiểm xã hội.

• Thuế thu nhập cá nhân.

• Cách giao tiếp với cấp trên và đồng nghiệp.

• Mục tiêu công việc.

• Các cuộc họp và giao tiếp bằng tiếng Trung.

• Văn hóa của từng doanh nghiệp.

Theo hướng dẫn của Chính phủ Trung Quốc, người nước ngoài làm việc hợp pháp tại Trung Quốc thuộc diện tham gia hệ thống bảo hiểm xã hội theo các quy định liên quan, với việc đăng ký do người sử dụng lao động thực hiện theo quy định. (Chính Phủ Trung Quốc)

Đây là lúc năng lực tiếng Trung trở nên khác với khi học trên lớp. Có thể bạn đọc hiểu tài liệu, nhưng vẫn cần thời gian để quen với cách trao đổi công việc, cách viết tin nhắn, cách báo cáo tiến độ và cách xử lý những tình huống phát sinh.

11. CUỘC SỐNG SAU GIỜ LÀM: TRÙNG KHÁNH KHÔNG CHỈ CÓ CÔNG VIỆC

Một điểm thú vị của Trùng Khánh là đời sống thành phố vẫn diễn ra khá sôi động sau giờ làm.

Người trẻ có thể gặp nhau để ăn tối, uống trà, đi mua sắm, tập thể thao hoặc đơn giản là đi bộ trong các khu phố.

Địa hình thành phố tạo ra những không gian rất khác nhau. Có khu thương mại hiện đại, khu dân cư đông đúc, những con phố dốc và những khu vực ven sông.

Với người mới đến, việc tìm một vài địa điểm quen thuộc quanh nơi ở — một quán ăn, siêu thị, hiệu thuốc, phòng tập, ga metro — thường quan trọng hơn việc cố gắng khám phá toàn bộ thành phố trong thời gian ngắn.

Sau vài tháng, những nơi nhỏ bé ấy có thể trở thành “bản đồ riêng” của mỗi người.

12. NHỮNG ĐIỀU CÓ THỂ KHIẾN NGƯỜI VIỆT NAM BẤT NGỜ TRONG THỜI GIAN ĐẦU

Không phải ai cũng có cùng trải nghiệm, nhưng một số khác biệt khá dễ nhận thấy.

Thứ nhất là địa hình. Đi bộ 1–2 km ở Trùng Khánh không phải lúc nào cũng giống đi bộ 1–2 km trên đường phố bằng phẳng.

Thứ hai là thời tiết. Độ ẩm và những ngày nhiều mây có thể cần một thời gian để thích nghi.

Thứ ba là khẩu vị. Đồ cay xuất hiện khá thường xuyên, nhưng không phải món ăn nào cũng cay và mức độ cay có thể điều chỉnh.

Thứ tư là giao tiếp. Tiếng Trung trong sách giáo khoa và tiếng Trung nghe trong đời sống thực tế có thể có khoảng cách nhất định.

Thứ năm là nhịp sống đô thị. Thành phố rộng, giao thông phức tạp và việc lựa chọn nơi ở phù hợp với trường hoặc nơi làm việc ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian mỗi ngày.

Những khác biệt này không nhất thiết là thuận lợi hay bất lợi. Chúng đơn giản là những điều một người mới đến cần biết để hiểu môi trường mình đang sống.

13. TRÙNG KHÁNH PHÙ HỢP VỚI AI?

Trùng Khánh có thể phù hợp với những người trẻ muốn trải nghiệm một thành phố có quy mô lớn, nền công nghiệp rõ nét, hệ thống giao thông đô thị phát triển và môi trường sống có nhiều đặc trưng địa phương.

Với du học sinh, thành phố có thể được nhìn từ góc độ giáo dục, chi phí sinh hoạt và trải nghiệm văn hóa.

Với người đã tốt nghiệp, câu hỏi sẽ khác: ngành học của mình có thể kết nối với thị trường lao động địa phương hay không?

Với người đã đi làm, vấn đề quan tâm hơn có thể là thu nhập, nhà ở, thời gian di chuyển, môi trường doanh nghiệp và khả năng phát triển nghề nghiệp.

Vì vậy, không có một câu trả lời chung rằng Trùng Khánh “phù hợp” hay “không phù hợp”. Mỗi người sẽ có một lý do khác nhau để đến đây và một cách khác nhau để xây dựng cuộc sống.

14. TỪ MỘT DU HỌC SINH ĐẾN MỘT NGƯỜI TRẺ ĐI LÀM TẠI TRÙNG KHÁNH

Nếu nhìn cả hành trình từ lúc đặt chân đến Trung Quốc cho đến khi bắt đầu đi làm, Trùng Khánh có thể được hình dung qua một chuỗi trải nghiệm khá tự nhiên:

Đến thành phố → tìm chỗ ở → làm quen giao thông → học tập → sử dụng tiếng Trung trong đời sống → xây dựng các mối quan hệ → tìm hiểu thị trường việc làm → tìm việc phù hợp → hoàn thiện thủ tục lao động → bắt đầu đi làm → tự xây dựng cuộc sống riêng.

Không phải bước nào cũng dễ dàng.

Nhưng cũng không cần phải xem những khác biệt ban đầu như một “rào cản”. Khi hiểu địa hình, khí hậu, cách đi lại, khẩu vị, ngôn ngữ và môi trường làm việc của Trùng Khánh, cuộc sống thường trở nên dễ đoán hơn.

Và đó có lẽ là điều quan trọng nhất đối với một người trẻ lần đầu sống xa Việt Nam: không cần biến mình thành một người địa phương, nhưng cần hiểu nơi mình đang sống để có thể sống và làm việc một cách chủ động.

xem thêm

hồ sơ du học đại học / cao đẳng Trung Quốc cần chuẩn bị từ A–Z

du học Trung Quốc: phân biệt visa X1 và X2

MỌI THÔNG TIN CHI TIẾT VỀ CHƯƠNG TRÌNH DU HỌC TRUNG QUỐC XIN VUI LÒNG LIÊN HỆ

CÔNG TY CỔ PHẦN TOHOKU SÔNG ĐÀ

Địa chỉ: L02-L01, Khu A, KĐT Dương Nội, Phường Dương Nội, Hà Nội

Hotline: 0989044852

Email: tohokusongda2014@gmail.com

Website: https://tohoku.vn